خانه » مقالات فرهنگی » دانلود مقاله موانع توسعه فرهنگی در ایران

دانلود مقاله موانع توسعه فرهنگی در ایران

دانلود مقاله موانع توسعه فرهنگی در ایران از سری مقالات فرهنگی با 63 صفحه و فرمت اجرایی word

موضوع این نوشتار، که بررسی موانع توسعه فرهنگی در ایران است‌، گوشه‌ ای‌ کوچک ولی بسیار اساسی مجموعه ارتباطات پویا را در بر می ‌گیرد. و بر آن است‌ تا‌ با ارائه تعریف و تحلیلی مناسب از فرهنگ‌ و توسعه‌ فرهنگی‌، به این پرسش مهم پاسخ دهد که‌ موانع‌ توسعه فرهنگی در ایران کدام ‌اند؟ به این منظور می ‌کوشد تا ضمن ترسیم وضعیت پیشین و کنونی‌ ایران‌، به جستجوی این موانع بر‌ پایه‌ های‌ عینی و نظری‌ بپردازد‌ و به‌ برخی از راه‌ حل‌ های کاربردی و رهیافت‌ هایی که‌ برای‌ رفع موانع و ارتقای توسعه‌ فرهنگی در ایران مؤثر است، اشاره کند.

پیشینیه تاریخی توسعه فرهنگی

نگاهی به تاریخ‌ چند‌ قرن اخیر کشورهای صنعتی، نشان‌ می‌ دهد‌ که‌ در این کشورها‌ پنج‌ رکن فرهنگی، اقتصادی، سیاسی‌، اجتماعی‌ و علمی؛ در رابطه منطقی با یکدیگر، رشد و حرکت کرده‌ اند. حال در دوره پس از‌ جنگ‌ جهانی دوم آنچه را که ملل‌ صنعتی‌ در طول‌ چندین‌ قرن‌ در قبال روش ‌ها، لوازم‌ و پایه ‌های بنا کردن یک جامعه به طور تکاملی آموخته بودند، جهان سوم باید :

  1. هم زمان‌ با‌ تحکیم قدرت سیاسی و سرگردانی فکری
  2. آمیخته‌ با‌ فشارهای‌ داخلی‌ و بین ‌المللی
  3. از طریق آزمون‌ و خطا‌، در مدت زمانی اندک و در جوی رقابت ‌آمیز به مرحله فعالیت برساند.

در این میان خطرناک‌ ترین آفتی‌ که‌ کشورهای‌ جهان سوم را تهدید می ‌کرد، مربوط به‌ کشورسازی‌ و مملکت‌ داری‌ بود‌. تاریخ‌ چند دهه اخیر به وضوح نشان می ‌دهد که هیأت ‌های حاکمه و روشنفکران جهان سوم، راهبردهای فرهنگی لازم را برای کسب استقلال نسبی خویش و تقابل با نظام بین ‌المللی تثبیت‌ شده، به کار نگرفته ‌اند.

در سده‌ های چهارده تا هجدهم میلادی مبانی فکری توسعه فرهنگی و اقتصادی‌ غرب طی دوره‌ های رنسانس، رفرم و عصر روشنگری شکل گرفت و مراحل توسعه سرمایه ‌داری در خلال‌ همین‌ دوره‌ ها به وقوع پیوست.

جهان سوم در موقعیتی به عرصه اقتصاد، نظام فرهنگ و سیاست بین المللی قدم گذاشت، که این نظام طی چندین قرن در غرب شکل گرفته بود‌. غرب‌ در دوره استعمار و استثمار؛ روح سرمایه‌ داری و گرایش به پول ‌پرستی، مصرف ‌گرایی و رفاه را به جهان سوم منتقل کرد، اما عقل‌ گرایی (راسیونالیسم)، فرهنگ و ساختار لازم‌ برای‌ شکل دادن به فعالیت متعادل‌ اقتصادی‌ و توسعه صنعتی را عرضه نکرد.

دانلود مقاله در مورد موانع توسعه فرهنگی در ایران

دانلود مقاله در مورد موانع توسعه فرهنگی در ایران

این کشورها با گذشت زمان و کسب تجربه و صیقل اندیشه ‌ها، باید میان فرهنگ و ارزش‌ های خود با نظام اقتصادی و سیاسی انتخابی خود‌ تجانس‌ ایجاد کنند. تحقق این مهم، مستلزم وجود جو فکری سالمی است که متأسفانه در اکثر کشورهای جهان سوم مشاهده نمی ‌شود.

بدیهی است اقتصاد نباید از فرهنگ سبقت بگیرد و فرهنگ را‌ تحت‌ الشعاع خود‌ قرار دهد. تا زمانی که تناقضات فکری موجود میان سیاست، فرهنگ و اقتصاد کشورهای جهان سوم به طور‌ جدی از بین نرود و تجزیه و تحلیل نگردد، جلوه ‌ای روشن و روندی پایدار‌ و تکاملی‌ از‌ توسعه به مفهوم عام آن تحقق نمی ‌یابد.

موانع توسه فرهنگی در ایران

با توجه به اهمیت توسعه فرهنگی، از بررسی تاریخی‌ موانع توسعه فرهنگی ایران، چنین بر می ‌آید که ایران در دوران های گذشته، گرفتار تب و تاب تحولات سیاسی بوده و کمتر فرصت یافته است تا به تقویت مبانی تولیدی جامعه بیندیشد.

حمله اسکندر‌، هجوم‌ مغول، نهضت مشروطیت، تعطیلی مشروطیت و بازگشت استبداد، جنگ جهانی اول، کودتا و تغییر سلطنت، جنگ جهانی دوم، ملی شدن صنعت نفت، کودتا و تثبیت رژیم سلطنتی، افزایش ناگهانی درآمد نفتی طی‌ سال‌ های‌ 1350، پیروزی انقلاب اسلامی، جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، نمونه‌ هایی از این وضعیت به شمار می ‌روند.

درباره ایران نمی ‌توان گفت که فرهنگ موجود به درد نمی ‌خورد و باید آن‌ را‌ دور ریخت. از سوی دیگر ویژگی هایی که برای تحقق توسعه اقتصادی لازم است، در این فرهنگ دیده نمی ‌شود. فرهنگ سنتی جامعه ایران، مناسب توسعه اقتصادی نیست. این فرهنگ باید‌ متحول‌ شود‌ و این تحول باید در متن‌ هویت‌ مستقل‌ فرهنگی کشور صورت گیرد.

با نگاهی به تاریخ گذشته ایران، روند تغییرات فرهنگ این کشور را به سه دوره مهم‌ می‌ توان‌ تقسیم‌ کرد :

دوره اول : وضعیت ایستایی و تعادل نسبی‌، که‌ پیش از رسوخ نیروهای مدرنیته در جامعه ما وجود داشت. این دوره بعد از برخورد با اندیشه اسلام، شکل‌ مرکبی‌ از‌ اسلام و فرهنگ ایرانی به خود گرفت که به وسیله مردم‌ و حکام به نحوی با هم ترکیب شد. در عصر صفویه، جامعه نسبتا متجانسی پدید آمد. یک نظام اقتصادی‌ نیمه‌ فئودالی‌ و یا ملوک الطوایفی با یک نظام استبداد پاتریمونیالیستی موروثی و یک نهاد‌ مذهبی‌ که البته در آغاز دست پرورده خود شاهان صفوی بود از جهات مختلف یکدیگر را تکمیل‌ کردند‌. به تدریج‌ نیروهای نظام جهانی سرمایه داری به داخل چنین جامعه ‌ای رسـوخ و نفوذ کردند‌، تا‌ اینکه‌ در دوره قاجاریه شکل کامل خودش را آشکار کرد.

دوره دوم : این دوره، عصر‌ سرگشتگی‌، از‌ جا در رفتگی و بی‌ هنجاری است که با اصطکاک تمدن ایرانی اسلامی با تمدن غربی‌ پدیدار‌ شد. در نـتیجه این اصطکاک، جامعه ایران از مدار سنتی خارج گردید.

دوره سوم : این‌ دوره‌، که با‌ ظهور‌ انقلاب‌ اسلامی آغاز شد، خود به سه‌ بخش‌ تقسیم می ‌شود :

  1. از آغاز پیروز انقلاب اسلامی تا شروع جنگ تحمیلی : در‌ این‌ دوره به منظور واکنش نشان دادن‌ به این حرکت شتابان‌ و تحولات‌ فرهنگی و اقتصادی و وابستگی های همه جانبه‌، کوششی‌ برای تفکیک نظام ادغام شده در نظام بین المللی سرمایه داری غربی و ایجاد‌ نظامی‌ مستقل، در هر سه بعد‌ و نیز‌ جانشین‌ کردن نظام فرهنگ‌ اسلامی‌ به جای‌ فرهنگ غربی‌ آغاز‌ شد.
  2. دوره هشت ساله جنگ تحمیلی : در این دوره، تلاش نظام سرمایه ‌داری جهانی آن‌ بود‌ که از حرکت ایران به سوی‌ استقلال فرهنگی، اقتصادی‌ و سیاسی‌، جلوگیری‌ کند.
  3. پس از جنگ‌ تاکنون : در این دوره، ما هنوز موفق نشده ‌ایم که به طور کامل نظام فرهنگ اسلامی‌ را‌ جانشین نظام فرهنگ غربی کنیم. پس‌ از‌ جنگ‌، شاهد‌ رجعت‌ برخی عناصر فرهنگی‌ گذشته‌ و نفوذ عناصر جدیدی از فرهنگ بیگانه بودیم.
دانلود تحقیق درباره موانع توسعه فرهنگی در ایران

دانلود تحقیق درباره موانع توسعه فرهنگی در ایران

ضرورت ‌های لازم برای توسعه فرهنگی

اکنون سخن این است، با توجه به این باور که اگر توسعه فرهنگی برای بقا و ادامه حیات جامعه‌ لازم‌ است‌ چنانکه مقاومت فرهنگی در مقابل‌ نیروهای‌ نوسازی‌ می ‌تواند این فرایند را به شکست قطعی برساند و تحول الزامی در سایر زمینه‌ های زندگی می‌ تواند به جبهه‌ های مبارزه در جهت ایجاد‌ سریع ‌تر‌ جامعه‌ نو یاری رساند، پس کدام تغییر در ابعاد‌ مختلف‌ زندگی و با چه کیفیتی برای حصول توسعه مفید است؟

زیرا، هیچ توسعه ‌ای بدون تغییر یا تمایل داشتن به تغییر، تحقق نخواهد‌ یافت‌. از‌ این رو، علاوه بر لزوم باورها و پیش زمینه‌ هایی برای توسعه‌ فرهنگی، جامعه ما نیازمند ضرورت ‌هایی برای تحقق این نوع توسعه است. این ضرورت‌ ها عبارتند از :

  1. ضرورت تردید‌ در‌ همه‌ مفاهیم استدلال ناپذیر قبلی و بازبینی بنیانی و پایه ‌ای این مفاهیم.
  2. ضرورت تبلیغ‌ پذیرش‌ تساهل اجتماعی به مثابه اصلی مهم در فراهم آوردن زمینه‌ های شکوفایی و سازندگی تردید های مفهومی.
  3. ضرورت تبلغ‌ مفاهیم‌ جدید‌، تبدیل این مفاهیم به واژه‌ هایی تازه، ادغام و کاربرد وسیع این واژه‌ ها در‌ زبان‌.
  4. ضرورت‌ باز بینی عمیق در نظام آموزشی پایه (سنین کودکی و نوجوانی).
  5. ضرورت کوشش همه جانبه‌ در‌ تأمین‌ معیشت عمومی.
  6. ضرورت کوشش در گسترش نظام تأمین اجتماعی.
  7. ضرورت الگو سازی های فرهنگی با‌ تأکید‌ بر ارزش‌ های جدید.
  8. ضرورت کوشش در ایجاد نهادهای نوین اقتصادی در جامعه.
  9. ضرورت‌ سرمایه‌ گذاری‌ زیر بنایی و تولیدی نوین.
  10. ضرورت کوشش در نوین سازی ساختار سیاسی جامعه.

راهبردهای‌ توسعه

اولین راهبرد در جهت تحقق‌ توسعه‌ فرهنگی‌، تغییر تخصیص منابع و اهمیت به نقش اساسی‌ مدارس‌ در تربیت صحیح انسان ‌ها با ویژگی های لازم برای توسعه اقتصادی است. دومین راهبرد‌، تلاش‌ در جهت تأمین نیازهای اساسی‌ مردم‌ و زدودن فقر‌ معیشتی‌ خانواده ‌ها‌ است.

سومین راهبرد، الگوسازی صحیح‌ فرهنگی‌ در جهت ایجاد تحول فرهنگی مناسب برای توسعه اقتصادی است. بر اساس‌ این‌ راهبرد، باید به جامعه نشان داد‌ که آنچه مورد نیاز‌ و احترام‌ است، شخصیت و رفتار ممتاز فرهنگی‌ است‌.

موضوع این مقاله بررسی موانع توسعه فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران می باشد. محتوای این مقاله از 3 فصل تشکیل شده است. در زیر عنوان این سه فصل نام برده شده است :

  1. در فصل اول کلیات تحقیق بیان شده است و شما با طرح مسئله، اهمیت و اهداف تحقیق، فرضیات و روش تحقیق آشنا می شوید.
  2. مفهوم توسعه و توسعه یافتگی موضوع فصل دوم از این مقاله می باشد.
  3. و در فصل سوم به موضوع موانع توسعه فرهنگی در ایران پرداخته شده است.
4000 تومان – خرید
اشتراک گذاری مقاله
ایمیل شما آشکار نمی شود

نوشتن دیدگاه

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است - طراحی شده توسط پارس تمز