خانه » مقالات ورزشی » دانلود مقاله در مورد ورزش شطرنج

دانلود مقاله در مورد ورزش شطرنج

دانلود مقاله بازی شطرنج (chess) از سری مقالات ورزشی با 40 صفحه و فرمت اجرایی PDF

افراد مختلف نظرهای مختلفی درباره شطرنج دارند. عده ای در هر وضعیتی به دنبال کمال و حقیقت هستند. عده ای هم اهل مسابقه هستند و کسب پیروزی. برخی از درگیر شدن در این ورزش ذهنی لذت می برند. برخی هم دوست دارند گه گاه با دوست و آشنایی شطرنج بازی کنند. بعضی خوش شان می آید شاهکارهای استادان بزرگ شطرنج را دنبال کنند. بعضی هم دوست دارند در تئوری شطرنج تعمق کنند. به هر حال، هر منظور که داشته باشیم، شطرنج بازی جذابی است که حدود 1500 سال است بشر را مجذوب خود کرده و امروزه هم همۀ انسان ها در نقاط مختلف دوستدار آن هستند.

اگر نمی دانید شطرنج چیست، یا تصور دقیق از آن ندارید، این مقاله به کارتان می آید و شما را با دنیای بازی شاهانه آشنا می کند. اگر هم آشنایی کافی دارید و گه گاه بازی می کنید اما از جنبه های فرهنگی شطرنج اطلاع ندارد، باز هم این مقاله برای شما جذابیت دارد. مطالب مهمی که در این مقاله آمده است به صورت زیر می باشد :

  • در ابتدا ورزش شطرنج برای شما تعریف شده است.
  • در ادامه تاریخچه بازی شطرنج برای شما نوشته شده است.
  • سپس شما با مهره های این بازی آشنا می شوید.
  • قوانین و مقررات بازی شطرنج یکی دیگر از مطالبی است که در این مقاله دیده می شود.
دانلود مقاله ورزش شطرنج

دانلود مقاله ورزش شطرنج

شطرنج چیست؟

تعریف شطرنج چنانکه در کتب مختلف آمده به قرار زیر است : «شترنگ» یا «چترنگ» : به عربی «شطرنج» بوده و مأخوذ از کلمه چتورنگا (CATURNGA) که در زبان سانسکریت به معنی چهارخانه یا اندام چهارگانه «سپاه فیل، اسب، اراده و پیاده» می باشد.

پیدایش شطرنج

پیدایش و ابداع شطرنج به زمان های بسیار دور تعلق دارد و مردان کشورهای زیادی ابداع آن را به خود متعلق می دانند. به طوری که ایرانیان خود را مبتکر آن دانسته و گویند وقتی مبتکر آن، شطرنج را به دربار زمان خود برد، پادشاه وقت او را ستود و به وی گفت، صله ای از من بخواه او (مبتکر) در جواب گفت :

به تعداد خانه های شطرنج که 64 عدد هست، به طور تصاعدی از خانه ا تا 64 به من دانه گندم دهید!

پادشاه که پیش خود فکر کرد چه صلۀ کم و قابل پرداختی است، بلافاصله دستور پرداخت آن داد که پس از چندی متصدیان انبار آذوقه شاه، نزد وی آمدند و گفتند :

پادشاه ! ما از پرداخت این صله عاجزیم، زیرا چندین انبار که آذوقه سراسر سال این سرزمین است را باید به این مرد (مبتکر) بپردازیم. و این امر شاه را متعجب ساخت و از آن مرد خواهش کرد که صلۀ دیگری بخواهد و وی را به خاطر ابداع و ابتکارش بسیار مورد تفقد قرار داد.

هندیان نیز از جمله مردمانی هستند که ابداع شطرنج را از آن خود می دانند. آنان نیز دلایلی بر این مدعا دارند که در تاریخ تا حدودی مورد قبول است و آن آثار هنوز در سیستم هایی از بازی شطرنج وجود دارد که دل بر این مدعا است از جمله : «دفاع هندی قدیمی»، «سیستم شاه هندی»، «دفاع هندی شاه» و … .

انگلیس ها نیز از مدعیان بازی جدید شطرنج هستند و معتقدند که در بازی تغییراتی به وجود آورده اند که بازی امروز شطرنج مبتنی بر آن می باشد. مثلاً حرکت پیاده که ابتدا یک خانه، یک خانه به طرف جلو بود، آنها گفتند، پیاده می تواند در آرایش اولیه دو خانه به جلو حرکت نماید، یا هر گاه پیاده ای به خانه هشتم مقابل خود رسید یعنی بلافاصله بعد از 7 حرکت تبدیل به مهره سواره شده که اولویت این تبدیل به مهره وزیر می باشد.

استدلال آنها این بود که این تغییرات در سیستم های سنتی شطرنج به علت طولانی شدن بازی و یکنواختی حرکات پایانی یک بازی شطرنج، (البته بعد از، از دست دادن تعداد قابل توجهی از مهره های دو طرف) بدین وسیله می توان بازی را فعال و سریع تر دنبال کرد.

چینی ها نیز قدمت پیدایش این بازی مفرح را در 2000 سال پیش، از آن خود می دانند. البته امروزه کشورهای مترقی همچنان که در تمام زمینه های ورزشی دیگر پیشرفت نموده اند، در شطرنج نیز این یکه تازی را از آن خود کرده اند و شیوه و سیستم های جدیدی را جهت غلبه بر حریف نیز کشف نموده اند. از جمله شوروی که دارای اساتید بزرگی در این زمینه است.

همچنین کشورهای صاحب نام دیگر در این رشته ورزشی مانند آمریکا، فرانسه، مجارستان، هلند، سوئد دارای قهرمانانی ارزنده می باشند. به هر صورت این بازی به علت تنوع در حرکات خود دارای سیستم های کشف نشده ای هست و مهارت و ممارست با آن می تواند به کشف این راه های جدید مقابله با حریف شود.

دانلود تحقیق بازی شطرنج

دانلود تحقیق بازی شطرنج

آشنایی با اجزاء شطرنج

ابتدا جهت آشنایی شما با وسایل و مهره های شطرنج آنها را به تفصیل شرح می دهیم.

شطرنج از اجزای زیر تشکیل شده است :

  1. صفحه شطرنج
  2. مهره ها

صفحه شطرنج

عبارت است از یک سطح مربع شکل که به 64 مربع یا خانه کوچک به ابعاد مساوی تقسیم می شود. این مربع ها یا خانه های کوچک یک در میان سیاه و سفید می باشد (البته جهت تمایز این خانه ها می توان از رنگ های دیگر نیز استفاده کرد ولی معممولاً این تمایز با سیاه و سفید نشان داده می شود). اصطلاحاً خانه های روشن تر را سفید و خانه های تیره تر را سیاه می گویند.

در نتیجه هر صفحه شطرنج از 32 خانه سیاه و 32 خانه سفید تشکیل شده است. گاهی در وسط میزهای پذیرایی منازل و ادارات طراحی از صفحه شطرنج دیده می شود.

چون هنگام بازی شطرنج که معمولاً دو نفره است و دو بازیکن روبروی هم قرار می گیرند، صفحه شطرنج همواره باید چهار گوشه (مربع) بوده و سمت راست هر بازیکن (انتهای گوشه راست) باید یک خانه سفید باشد.

جهت روشن شدن جغرافیای این صفحه با علائمی که روی هر خانه که در محیط آن صفحه قرار دارد، آشنایی با آن را سهل تر خواهد نمود. این علائم در واقع کدهایی است که بعداً در بازی نیز به کار گرفته می شود. لذا دانستن آنها برای یک نوآموز ضروری می باشد.

مهره ها

مهره ها گردانندگان اصلی بازی شطرنج بوده و حرکت متنوع آنها باعث پیچیدگی این بازی قوی فکری و لذت بخش خواهد بود. هر بازیکن دارای 16 مهره می باشد. که مجموع مهره های شطرنج را به 32 می رساند. این مهره ها نیز طبق تفکیک صفحه شطرنج به دو گروه سیاه (تیره) و سفید (روشن) تقسیم می شوند.

اساساً بازی شطرنج منبعث از آرایش یک حمله نظامی بین دو لشکر است، لذا اسامی مهره ها نیز اقتباس شده از مقامات نظامی می باشد. هر بازیکن دارای 8 مهره پیاده نظام یا سرباز (پیاده) بوده و 8 مهره سواره نظام می باشد.

بازی با حرکت سفید آغاز می شود و سیاه در پاسخ حرکت خود را انجام می دهد. سپس باز هم سفید حرکت می کند. این روند تا پایان بازی ادامه می یابد. در صفحه رایانه ای و در کتاب یا مجله همیشه سفید در پایین و سیاه در بالا قرار دارد. این ترتیب را می توان به دلخواد تغییر داد.

عرض اول برای سوارهای سفید است و دو رخ در دو گوشه صفحه چیده می شوند. سپس دو اسب و بعد دو فیل و شاه و وزیر در وسط قرار می گیرند. در عرض دوم هشت پیاده سفید چیده می شوند.

مهره های سیاه قرینه همین وضعیت را در عرض های هشتم و هفتم دارند. دو شاه روبروی هم در خانه های e1 و e8 (در خانه های مخالف رنگ مهره) و دو وزیر در خانه های d1 و d8 (در خانه های هم رنگ مهره چیده می شوند).

مهره های شطرنج

مهره های شطرنج

مهره شاه

بازی شطرنج حول محور شاه است و بقیه مهره ها کمک و سلاح او هستند. هدف دو گانه شطرنج، به دام انداخت شاه حریف و حفظ شاه خود است.

این دو هدف احتمالاً منحصر به شطرنج است، زیرا دیگر بازی ها معمولاً با گرفتن امتیاز، زمان یا قلمرو همراه هستند.

شاه چندان نیرومند یا سریع نیست و تنها می تواند در یک حرکت، یکی از خانه های مجاور را اشغال کند. گرچه کمی شگفت می نماید، اما با کاهش مهره ها روی صفحه، توان شاه افزایش می یابد. شاه در وسط صفحه می تواند به هشت خانه جابجا شود، اما در گوشه تنها سه خانه فراروی آن قرار دارد.

اما شاه بسیار با ارزش است و از دست دادن آن به باخت می انجامد. بنابراین باید هرچه زودتر شاه را در گوشه ای امن قرار داد و از طرف دیگر با سوار و پیاده به شاه حریف حمله برد.

مهره رخ

این سوار برج مانند را گاه به اشتباه قلعه می خوانند. در هر حال رخ سواری نیرومند در ارتش شما است و در طول فضای حالی عرض یا ستون حرکت می کند.

در صفحه خالی، رخ a1 می تواند به 14 خانه حرکت کند : در ستون a و عرض اول. از خانه e4 می تواند در چهار امتداد حرکت کند :  در ستون 3 به عقب و جلو، و در عرض چهارم به راست و چپ.  شمار بالای خانه های ممکنه برای جابجایی رخ، به آن توان ظرفیتی بالایی می دهد.

این سوار را در قدیم به صورت ارابه یا قایق درست می کردند که چندان هم با توان و سرعت آن بی ارتباط نیست. در قرون میانه به شکل برج در آمد. رخ واژه ای انگلیسی نبوده و در عوض، در زبان سانسکریت به معنی ارابه است که البته تلفظ امروزی و مرسوم آن، عین واژه باستان مزبور نیست.

مهره فیل

سوار بلند بالایی که بلافاصله پس از زوج شاهانه چیده می شود.، فیل نام دارد که دور زن بوده و در امتداد قطرها حرکت می کند. بنابراین قدرت فیل بستگی به این دارد که در کدام قطر قرار گرفته است. فیل در صفه خالی می تواند در امتداد قطر و در هر جهت حرکت کند و اگر مهره ای سر راه او باشد، حرکت او متوقف می شود. فیل ها هر گز نمی توانند بپرند.

مهره وزیر

زوج شاه در مرکز صفحه و در عرض اول، وزیر نام دارد که نه تنها نیرومندترین سوار، که جدیدترین آن ها نیز هست. هندی های قدیم آن را راجه، و ایرانیان قدیم آن را فرزین می نامیدند که مهره ای ضعیف، با نیمی از قدرت شاه بود و باید همواره در نزدیکی آن باقی می ماند. قدرت امروزه وزیر از ابداعات دروره رنسانس است.

وزیر ترکیبی از رخ و فیل است؛ یعنی همزمان می تواند حرکات آن دو سوار را انجام دهد : در طول ستون و عرض، و نیز در طول قطرهایی که تقاطع آنها خانه استقرار وزیر است. این به وزیر نیرویی مهیب می دهد. وزیر به خانه های هیچ رنگی محدود نیست.

مهره اسب

اسب عجیب ترین مهره شطرنج است که کاملاً متفاوت با دیگر مهره ها حرکت می کند. نه با عرض، و نه با ستون و قطر کاری دارد؛ نه دورزن است بلکه به اصطلاح مهره ای پاکوتاه است و در عوض می تواند از هر گوشه مستطیل 6 خانه به گوشه دیگر آن بپرد.

هیچ مهره ای نیز نمی تواند سد راه آن باشد که به معنی قابلیت پرش آن است. این گونه حرکت، باعث می شود در هر بار حرکت، رنگ خانه اسب عوض شود و از این دید، قطب مخالف فیل است.

قابلیت پرش این مهره، باعث شده است این شوالیه مهره ها را اسب بنامند که به همراه رخ، پیاده و شاه از نخستین مهره های شطرنج است که توسط ایرانی ها و هندی ها بازی می شد.

حرکت اسب قدری عجیب است و تنها باید به آن عادت کرد.

بسیاری از کتاب ها و مقالات، حرکت آن را L شکل خوانده اند :

یک خانه به پیش در طول ستون، و سپس دو خانه به چپ یا راست در طول عرض. و یا این که دو خانه به راست یا چپ در عرض، و سپس یک خانه به جلو یا عقب در امتداد ستون.

تنها اشکال این تعریف آن است که بر خانه ای تأکید می گذارد که هیچ ربطی به حرکت اسب ندارد و آن، خمیدگی L است. اسب مستقر در مرکز (مثلاً d5) می تواند به هر یک از هشت خانه b4,c3,e3,f4,f6,e7,c7 و b6 حرکت کند حتی اگر در مسیر آن مهره ای باشد.

مهره پیاده

این رعیت های کوچک یا سربازان پیاده، کارگزان بازی شطرنج هستند. آرام حرکت می کنند (یک خانه به جلو در هر حرکت) و همان حرکت نیز دارای چند مورد استثناء است که به رغم ضعف، آن ها را برای بازیکن به ابزارهای کارآمد بدل می کند. پیاده تنها مهره ای است که فقط به جلو حرکت می کند.

حرکت اصلی پیاده آسان است : می توان آن را یک خانه به پیش راند و یا در خانه بلافاصله در دو قطر جلویی، مهره حریف را گرفت. در نخستین حرکت می توان پیاده را دو خانه به جلو برد که بیشتر نیز چنین می کنند. بنابراین پیاده تنها مهره ای است که حرکت و گرفتن آن یکسان نیست.

2000 تومان – خرید
اشتراک گذاری مقاله
ایمیل شما آشکار نمی شود

نوشتن دیدگاه

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است - طراحی شده توسط پارس تمز