خانه » مقالات تاریخی » دانلود مقاله در مورد حکومت مادها

دانلود مقاله در مورد حکومت مادها

دانلود مقاله در مورد حکومت مادها از سری مقالات تاریخی با 34 صفحه و فرمت اجرایی PDF

کلمه ماد به زبان پارسی باستانی ماد (Made)، به زبان عیلامی نوماتاپه (Mata – Pe)، به زبان آشوری مادای ، ماتای (Matai)، به زبان ارمنی قدیم مار – ک (Mar – k)، به زبان عبری قدیم مادای (Madai)، به زبان یونانی قدیم مدی (Medoi)، و از زبان اشکانیان به بعد مای و ماه گفته اند.

اقوام ماد دسته ای از آریایی ها می باشند که شاید از راه قفقاز به شمال ایران آمده و در قسمت هایی از ری تا زاگرس و از شمال غرب تا رودکورو ساکن شده و اکباتان را مرکز دولت خود نموده بودند.

این قوم به استناد نبشته های آشوری از قرن 12 پ م تا اواخر 7 پ م بارها مورد هجوم و تاخت و تاز آشوریها قرار گرفته است.

حکومت مادها موضوعی است که ما قصد داریم مثل همیشه یکی از کامل ترین و جامع ترین مقالات را درباره این موضوع را در اختیار شما عزیز قرار دهیم. مطالب زیادی در این مقاله آمده است که ما فقط مهم ترین عناوین را دنبال می کنیم :

  • در ابتدای این مقاله کلیاتی پیرامون ماد ها بیان شده است.
  • در ادامه در مورد پایتخت این قوم توضیحاتی داده شده است.
  • سپس پادشاهانی که در دوره مادها حکومت کردند به ترتیب نام برده شده و توضیحاتی پیرامون هر کدام داده شده است.
  • همچنین موضوعاتی همچون نوع پوشش، هنر در این دوره و … در این مقاله دیده می شود.

همه چیز درباره ی حکومت مادها

در آثار آشوری مربوط به سدۀ نهم پیش از میلاد از مادها یاد شده است و آنان را قبیله های پراکنده ای می خوانند که دارای سازمان دولتی واحد نمی باشند.

در اواسط سدۀ هشتم پیش از میلاد (سلا 727 پیش از میلاد – سال لشکر کشی تیگلت – پیلسر سوم شاه آشور علیه مادها) در کتیبه های میخی بسیاری از قبیله هایی نام برده شده اند که نزدیک مرز آشور مستقر بوده و در واقع حصار و حریم خارجی آن کشور را تشکیل می دادند.

مهمترین این قبایل همانا قبایل «نیرومند» و «مقتدر مادها» بودند. قبیله های مزبور در مشرق و نقاط کوهستانی که نسبتاً از مرزهای آشور دور بوده سکونت داشتند و مرکزشان بیکنی (دماوند) در شمال خاوری تهران کنونی بوده است.

در قرن هشتم پیش از میلاد در رأس مادهای نیرومند عدۀ کثیری پیشوایان یا رؤساس قبیله ها قرارداشتند.

هرودوت مورخ یونانی (قرن پنجم پیش از میلاد) از وجود شش قبیلۀ ماد اطلاع داشته که توسط «نخستین شاه» به نام دیاکو (دیوکس) متحد شده بودند ولی جریان اتحاد قبایل پیشتر آغاز گشته بود.

سرزمین ماد در همسایگی دولت های بزرگ متمدن و با فرهنگ قدیم یعنی آشور و اورارتو و در طی مبارزه علیه قبایل چادرنشینی که از سوی خاور به آن حمله می کردند، به صورت دولتی مستقل درآمد.

دولت قدیم اورارتو که در دامنه های جنوبی قلل جبال قفقاز قرار داشته حریف و رقیب نیرومند شاهان آشور شمرده می شده و در سال 867 پیش از میلاد سلمنصر دوم نام این کشور را در کتیبه ای ذکر می کند.

کتیبه های میخی اورارتو به زبان اورارتویی نوشته شده است. اورارتوشناسی علمی است که دانشمندان شوروی به تکامل آن کمک فراوان کرده اند و اکنون در میان علوم مربوط به دنیای قدیم مقام بلندی دارد.

مبارزات آشوریان با مادها

مادها که در میان دو دولت نیرومند نظامی یعنی آشور و اورارتو فشرده شده بودند ناگزیر به خاطر استقلال خویش مبارزه می کردند.

تیگلت پیلسر سوم شاه آشور در سال های 744 و 735 پیش از میلاد به خاک ماد لشکر کشی کرد و کامیاب شد و توانست حاکمی آشوری را در آنجا برقرار کند و معبدی برای خدایان آشور بسازد.

توجه آشور در سال های بعد معطوف به مرزهای غربی خود بود ولی در سال 722 پیش از میلاد تاج و تخت آشور به دست سارگون دوم افتاد.

وی با جد و دقت فراوان علیه اورارتور که پادشاهان آن با قبیله های ماد و آَشور مناسبات دوستانه داشتند، تدارک جنگ دید. عملیات جنگی در سال 716 پیش از میلاد آغاز گشت و در نتیجه خاک ماد و ماننا که به دریاچه ارومیه متصل بود مورد نهب و غارت لشکریان سارگون قرار گرفت و دیوکا پادشاه ماد در سال 715 پیش از میلاد شکست خورد.

یک سال بعد سارگون بار دیگر به آن نواحی لشکر کشی کرد زیرا دیوکا می کوشید مجدداً قبایل ماد را متحد ساخته سازمان بخشد و در رأس آنان قرار گیرد.

سارگون علیه «ماد دای» و «ماننا» و به ویژه «بت دیوک» یا به دیگر سخن نواحی زیر فرمان دیوک پادشاه ماد لشکر کشی کرد.

در سال 713 پیش از میلاد مسیح بسیاری از نواحی ماد را مجبور کرد تا به وی سالیانه خراج بپردازند. دیوک را مؤسس دولت ماد و بانی پایتخت آن اکباتانا یا هگمتانه «همدان امروزی» می شمارند.

پادشاهان مادها

هرودوت و کته سیاس مورخان یونانی اطلاعات دربارۀ شجره النسب و تاریخ پادشاهان ماد در آثار خویش آورده اند ولی در نوشته های ایشان اختلاف وجود دارد.

در حال حاضر فهرست زیر را می توان دربارۀ اسامی و توالی و توارث شاهان ماد پذیرفت :

  • دیوک (اطلاعاتی از 715 پیش از میلاد در دست است)
  • فرائورت (فرورتیش)
  • خشتریتی سال (675-653 پیش از میلاد)
  • استیلای اسکیت ها (تقریباً از سال 652 الی 625 پیش از میلاد)
  • کیاکسار هوخشتره (625 تا 585 پیش از میلاد)
  • آستیاگ – ایشتوویگو (585 تا 550 پیش از میلاد).

وضعیت اجتماع در دوران مادها

سازمان اجتماعی ماد را می توان سازمانی عشیرتی در حال پاشیدگی شمرد. توسعۀ دامداری و زراعت موجب پیدایش کار بردگان گشته بود و نقل و انتقال توده های بزرگ مردم و لشکرکشی به منظور پیدایش کار بردگان گشته بود و نقل و انتقال توده های بزرگ مردم و لشکر کشی به منظور تسخیر و تصرف اراضی دیگران و جهان گشایی سبب می شد که مردم کثیری به ثید اسارت و بردگی در آیند.

در سدۀ هشتم پیش از میلاد بلاشک پیشه روان در ماد وجود داشتند زیر در کتیبه های شاهان آَوری مذکور است که در اثر پیروزی بر قبایل ماد ایشان (شاهان آشور) توانستند عدۀ کثیری پیشه ور را با خود به کشور خویش (آشور) ببرند.

لشکر کشی های سکایان به مادها

در قرن هشتم پیش از میلاد کیمریان و اسکیت ها از سوی شمال و طریق جبال قفقاز به حرکت در آمدند. به شهادت هرودوت، کیمریان در دشت های جنوبی روسیه سکونت داشتند و مورخ مزبور می نویسد که در کرانه های دریاهای سیاه و آزوف زندگی می کنند دستجات تازه رسیدۀ اسکیت ها (سکایان) که به شاخۀ ایرانی اقوام تعلق داشتند، بخش دیگری از کیمیریان را مجبور کردند به سوی فراکیه حرکت کند و سپس از بوسفور بگذرد و در نتیجه از آسیاس صغیر سر در آورد.

در این سال کولونی های سینوپ و پافلاگونیه (در آسیاس صغیر) به دست کیمیریان ویران گشت و بدیهی است که ایشان پیش از سال یاد شده (750 پیش از میلاد) از بوسفور عبور کرده بودند.

این واقعه برای دولت آشور خطر بزرگی به شمار می رفت، تا این که اسر حدون در کاپیاد و کیه گو شمالی به سزا به ایشان داد.

دانلود مقاله در مورد حکومت مادها

دانلود مقاله در مورد حکومت مادها

ضمناً خط دیگری نیز کشور آشور را تهدید می کرد و آن هجوم اسکیت ها بود، ولی آَشوریان توانستند با آن ها متحد شوند و لشکر آَور به یاری آنان فرورتیش پادشاه ماد و پسر دیوکا را به کل منهدم ساخت.

فرورتیش کوشید تا به دشمنان دیرین ماد حمله کند ولی خود در عرصۀ کارزار جان سپرد (سال 653 پیش از میلاد).

در این میان اسکیت ها که از طریق قفقاز نفوذ کرده بودند حملات جسورانه ای به ایالات آشور به عمل می آوردند و دامنۀ تهاجمشان به فلسطین کشیده شده بود.

اسکیت ها (سکایان) سرزمین های مادها را در طی ده ها سال مورد نهب و غارت قرار داده بودند و چنان که در داستان های مادها منقول است آنها به خدعه و حیله از تهاجم اسکیت ها نجات یافتند.

روی کار آمدن هوخشتره

روایت است که هوخشتره پسر فرورتیش اسکیتها و رئیسشان را که مادیا نام داشت به ضیافت خواند و چندان شرابشان داد که مست شده و سر از پا نشناختند و آن گاه همه را به قتل رسانید.

ولی عده ای از اسکیت ها به سمت حافظان جان هوخشتره در نزد وی باقی ماندند. هوخشتره سکایان را وا داشت تا فنون جنگی و به ویژه تیراندازی با کمان را که در آن استاد بودند به لشکریان وی بیاموزند.

ارتش ماد تجدید سازمان یافت و به جای تقسیمات پیشین لشکریان را طبق نوع سلاح تقسیم بندی کردند و این خود استعداد جنگی ایشان را فوق العاده بالا برد.

مادها در نتیجۀ اعمال سیاست کشورگشایی اراضی جنوب و یاختر دریاچۀ ارومیه را به دست آوردند و بر اثر اتحاد با نبوپولاسر پادشاه بابل موفقیت های تازه تری نصیب هوخشتره (کیاگسار) گشت.

نبوپولاسر در سال 616 قبل از میلاد به خاک آشور حمله کرد و هوخشتره نیز به دنبال وی به حرکت در آمد و در سال 614 به دجله رسید و شهر نینوا را محاصره کرد ولی کار را تمام نکرد.

علی الظاهر توجه لشکریان ماد معطوف به مسائل دیگر و در درجۀ اول مبارزه علیه بقایای قبایل اسکیت در شمال گشته بود. در این انصراف خاطر نفوذ نبوپولاسر نیز که مایل به سلطۀ مادها در خاک آشور نبود، مؤثر بوده است.

در حضور هر دو سپاه پیمانی میان او و هوخشتره بسته شد که به موجب آن نوۀ هوخشتره (دختر پس او ایشتوویگو استیاگ) نامزد پسر نبوپولاسر گشت.

سرزمین های تسخیر شده به دست مادها

نواحی زیر جزو کشور هوخشتره گشت : ری (در جنوب تهران کنونی)، اصفهان، آتروپاتن (آذربایجان)، شهر و ناحیۀ اکباتان (همدان).

لشکریان ماد بخشی از کشور اورارتو را به خاک خویش ملحق کرده، ناحیۀ کاپپادوکیه را منصرف شدند و در سال 590 به کنار رودهالیس که قلمرو ایشان را از کشور نیرومند و پر ثروت و متمدن و با فرهنگ لیدی جدا می کرد، رسیدند.

جتگ میان لیدی و ماد، دو کشور مقتدر، پنج سال طول کشید. پیکاری که در 28 ماه مه سال 585 پیش از میلاد وقوع یافت بر اثر گرفتگی خورشید که فالس (تالس) میلتی (ملطی) فیلسوف یونانی به یاری محاسبات نجومی آن را پیش بینی کرده بود، قطع شد. پس از آن پیمان صلح بسته شد، و رود هالیس مرز میان لیدی و ماد گشت.

ایشتوویگو پسر هوخشتره پس از چند ماه به تخت سلطنت جلوس کرد. وی به بابل که عهد سلطنت نبو کدنصر (بخت النصر از 604 تا 562 پیش از میلاد سلطنت کرد) قدرت عظیمی به هم زده بود، چشم طمع داشت.

بابل پس مرگ وی دچار بحران سیاسی گشت و موقع آن تضعیف شد و ایشتوویگو از این وضع بهره گرفت و به سوی نواحی شمالی بین النهرین و سوریۀ شمالی لشکرکشی کرد تا سرزمین ها را از بابل جدا کرده منصرف شود.

مادها در عین حال در آغاز سدۀ ششم پیش از میلاد قبایل پارسی را که در نواحی جنوب باختری فلات ایران (پارسوماش و آنشان) ساکن بودند مطیع خویش کرده، پهنه های عظیم را متحد ساختند.

ولی این فتوحات اساس محکمی نداشت زیرا در همان اول که مادها فعالانه سیاست تسخیر اراضی غیر را آغاز کردند قبیله های پارسی علم طغیان برافراشتند.

نواحی پارسی نشین اسماً تحت فرمان کمبوجیه اول که خود به کل وابسته به مادها بود، قرار داشت. در افسانه های منقول است که کمبوجیه دختر ایشتوویگو را به زنی گرفت و از این ازدواج کوروش پادشاه آینده پارس (سلسله هخامنشیان) به وجود آمد.

مرزهای مادی

  • منطقه ای مابین ایلام و بابل.
  • منطقۀ خزر مرز بین ماد و پارت.
  • شمال غرب دریاچۀ ارومیه و اطراف آن.

در خصوص برخی مناطق می بایستی یک مرز مصنوعی قرار داد، چرا که مناطق پارتی و باختر، هر چند دارای یک ارتباط مستقیم با مادها هستند ولی به صورت ساتراپی اداره می شدند و حتی نام ساتراپ را می توان در منابع همزمان مادها یک کلمه مادی قلمداد نمود. بدین ترتیب می توان سه نوع مختبف حکومتی یعنی پادشاهی، فرمانداران محلی (فئودالی) و ساتراپی در دوران ماد عنوان نمود.

نیروی نظامی ماد ها

توان و نیروی نظامی مادها‌ را‌ می‌ توان‌ در دوران کیاکسار در حد یک‌ کشور‌ منسجم‌ که‌ پایه‌ های‌ قدرت‌ آن‌ نیروی نظامی بود، تشریح نمود. همانطور که هرودت به آن اشاره کرده کیاکسار اولین کسی است که در آسیا گروهان و گردان ‌بندی را در ارتش خود باب نمود‌.

به طوری که هر گروهان نظم‌ و وظیفه جداگانه‌ ای داشته ‌اند، همانند نیزه‌ دارن، کمان‌ داران و سواره نظام‌ که هر کدام گردان معین و خاص خود را داشتند.

مادها علاقه شدیدی به‌ اسب‌ داشته ‌اند و در گزارش های جنگی‌ آشوری از اسب های مادی به کرات ذکر شده است‌ و آن را به عنوان یک‌ شی‌ با ارزش در تاریخ و سنت مادها می‌ شناسند.

این نیروی‌ رزمی‌‌ آزموده در پی ارتباطات و نزدیکی با سکاها، در ابزارهای رزمی خویش از آنان تأثیر گرفته ‌اند. نیزه و کمان و شمشیر کوتاه آنان در پی این‌ ارتباط‌ تغییر یافته است.

ارابه‌ جنگی‌ که ما در آشور ملاحظه می ‌کنیم در آثار مادی مشاهده نگردید ولی در پی فتح نینوا توسط مادها به همراه بابلی ها از ارابه جنگی‌ نیز‌ استفاده شده است. ‌شاید‌ این ارابه همان ارابه بابلی‌ بوده و شاید هم در آن موقع مادی ها برای خود ارابه‌ های خاص می ‌ساختند.

پوشش لباسی مادها

مادها براساس موقعیت آب و هوایی منطقه که تقریبا سرد می ‌باشد دارای لباس های مناسب منطقه بوده‌ اند. لباس مادی را در تخت جمشید به خوبی مشاهده می ‌کنیم. این لباس دارای آستین بلند بوده‌ و تا زانو کشیده شده است. شلوار، بلند و تا مچ پا است.

در آپادانا نیز اطلاعاتی درباره لباس ماد در دسترس است‌ در آن جا شنل مادی را می ‌توان دید که از شانه‌ تا‌ مچ پا کشیده شده و توسط نخی که در دو طرف شنل وجود داشته می ‌توانسته‌ اند آنرا نگه دارند.

یک‌ تن پوش از نقوش تخت جمشید که شبیه آنرا در موزاییک اسکندر‌ می ‌توان مشاهده نمود که با رنگ ارغوانی و یک‌ ردیف رنگ سفید بر روی سینه تن پوش قابل ملاحظه است.

2000 تومان – خرید
اشتراک گذاری مقاله
ایمیل شما آشکار نمی شود

نوشتن دیدگاه

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است - طراحی شده توسط پارس تمز