خانه » مقالات جغرافیا » دانلود مقاله درباره استان قزوین

دانلود مقاله درباره استان قزوین

دانلود مقاله استان قزوین از سری مقالات جغرافیا با 41 صفحه و فرمت اجرایی PDF

استان قزوین، با مساحتی نزدیک به‌ 15659 کیلومتر مربع در 4845 تا 5051 طول شرقی و 2527 تا‌ 3650‌ عرض‌ شمالی‌ قرار گرفته است.

بر اساس آخرین تقسیمات جدید‌ کشوری‌، این استان با 1201565 نفر جمعیت، دارای شش شهرستان،25  شهر که مهم ترین آنها (قزوین، آبیک، تاکستان، آوج، بوئین زهرا، دانسفهان، محمدیه‌، شال‌، الوند‌، اسفروین و اقبالیه) می باشند، 19 بخش،37 دهستان و 1567 آبادی است.

این استان‌ از شمال به شهرستان رودبار و رودسر، از شمال شرقی به تنکابن، از شرق‌ به شهرستان کرج، از جنوب‌ به‌ شهرستان‌‌ ساوه، از جنوب غربی به همدان، از غرب به‌ شهرستان ابهر‌ و از‌ شمال غربی به بخش‌ طارم علیا از شهرستان زنجان، محدود است. مرکز این استان، شهر قزوین می باشد.

ارتفاع آن از سطح دریا در مرکز شهر قزوین 1298 متر‌ و بین‌ 1150‌ متر در نقاط دشت و 4400 متر در نقاط کوهستانی (قلۀ تخت سلیمان) نوسان دارد‌.

جغرافیای طبیعی استان قزوین

ناهمواری‌ ها

از نظر ناهمواری، استان قزوین به دو منطقۀ کوهستانی‌ و دشت‌ تقسیم‌ می ‌شود :

منطقۀ کوهستانی

مساحت این منطقه حدود 3800 هکتار است کـه 10 درصد از کل‌ استان‌ را دربر می ‌گیرد. منطق کوهستانی استان عمدتا شامل بخش ‌های «رودبار الموت»، «طارم‌‌ سفلی‌» و قسمت‌ هایی‌ از «دهستان کوهپایه» از بخش «آبیک» و دهستان‌ های «ایلات‌ قاقازان» از بخش مرکزی در شمال استان‌ و بخش ‌«آوج‌» در قسمت جنوب و جنوب غربی‌ استان می‌ باشد.

استان قزوین، به جز از قسمت‌ شرقی‌ که‌ به دشت کرج منتهی می ‌شود، در سایر جهات به وسیلۀ ارتفاعات محدود می ‌شود. ارتفاع کوه ‌های‌ اطراف‌ در شمال شرقی به‌ 2900 متر و در جنوب به 2600 متر می ‌رسد. این منطقه مرتفع، همچون‌‌ دایره‌ ای‌ ناقص استان را دربر گرفته و تشکیل‌ حوضه بسته ‌ای را داده است.

منطقه دشت‌

این‌ منطقه شامل بخش ‌های‌ «بوئین زهرا‌»، آبیک‌، مرکزی و تاکستان‌ است‌‌ که‌ حدود 90 درصد از کل استان‌ را‌ به خود اختصاص داده است. ارتفاع دشت بین‌ 1150 تا 1500 متر‌ تغییر‌ می ‌کند. قسمت‌ اعظم دشت دارای ارتفاعی‌ کم‌ تر از 1300 متر‌ است‌. شیب کلی دشت از همه‌ جهات‌‌ به سوی جنوب شرقی یعنی باتلاق نمکی‌ است.

این شیب شدید نیست و حداکثر‌ به‌‌ 3 درصد در حواشی دشت تا‌ یک‌ درصد‌ در نزدیکی باتلاق‌ می ‌رسد‌. افزایش ارتفاع در سطح‌ دشت‌ به آرامی صورت می‌ گیرد؛ به ‌طوری که ارتفاع از 11500 متر در نزدیکی‌ باتلاق در‌ شمال‌ شهر قزوین، به 1300 متر می ‌رسد‌؛ یعنی‌ 150 متر ‌(نسبت‌ به‌ منطقه باتلاق نمکی) افزایش‌ ارتفاع پیدا می‌ کند.

این افزایش ارتفاع در مسافتی نزدیک به‌ 40 کیلومتر صورت می ‌گیرد، ولی‌ در‌ حواشی دشت، افزایش ارتفاع شدت‌ می‌ گیرد‌؛ به‌ طوری‌ که‌ منحنی‌ میزان‌ 1300 متر شهر‌ قزوین‌، پس از طی 10 کیلومتر در شمال، به 1500 متر می ‌رسد. یعنی‌ در طول 10 کیلومتر‌، 200‌ متر‌ افزایش‌ 1 درصد‌ توزیع‌ بارندگی‌ در‌ فصل‌ های‌ گوناگون دشت قزوین‌ ارتفاع دیده می ‌شود.

دانلود مقاله استان قزوین

دانلود مقاله استان قزوین

آب و هوای استان قزوین

آب‌ و هوا یا اقلیم، مجموعه عوامل‌ فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی است که جو یک محل را مشخص می‌ کنند و فعالیت ‌های‌ اقتصادی ‌- اجتماعی آن منطقه را تحت تأثیر قرار می ‌دهند. از این ‌رو، شناخت دقیق‌ اوضاع اقلیمی هر منطقه، برای محقق روشن‌ می‌ نماید که امکان چه نوع فعالیت‌ های‌ اقتصادی، به ‌طور بالقوه در منطقه‌ وجود‌ دارد و چگونه می ‌توان، میزان بازدهی فعالیت ‌ها را با شرایط فوق افزایش داد.

از عناصر عمده آب و هوای یک منطقه‌ می ‌توان از درجه حرارت، بارندگی، فشار باد و … نام برد. آمار‌ ایستگاه‌ های‌ آب و هواشناسی در منطقه قزوین نشان می‌ دهد که‌ این استان، به ‌عنوان بخشی از فلات مرکزی‌ ایران، از شرایط آب‌ و هوایی کل ایران تبعیت‌ می ‌کند‌. بدین ‌معنی‌ که دارای آب‌ و هوای‌ «بری نیمه ‌خشک‌» با‌ زمستان ‌های سرد و تابستان‌ های گرم است. متوسط دمای منطقۀ قزوین، با توجه به عرض جغرافیایی و ارتفاع، حدود 3/13 درجه سانتیگراد می ‌باشد و اختلاف درجه حرارت بین‌ زمستان‌ و تابستان‌ و همچنین شب و روز‌ زیاد‌ است. متوسط نوسانات سالانۀ دما بیش از 8/38 درجه‌ سانتیگراد است.

از نظر بارندگی نیز، استان قزوین مانند کل کشور دارای رژیم بارندگی مدیترانه ‌ای‌ است. یعنی حداکثر بارندگی در فصل‌ های‌‌ پاییز‌ و زمستان و حداقل آن، در فصل تابستان‌ است. متوسط بارندگی استان حدود 2/297 میلیمتر در سال می ‌باشد.

پراکنش آن از 450 میلیمتر در شمال غرب‌ تا 200 میلیمتر در جنوب شرقی‌ استان‌ نوسان‌ دارد‌. توزیع بارندگی در فصول مختلف نشان‌ می ‌دهد که بیش از 37 درصد از بارندگی در فصل زمستان‌، 2/33 درصد در فصل بهار، 7/27 درصد، در پاییز و کم‌ تر از‌ 2/1 درصد‌ در‌ تابستان است.

به ‌طور کلی، تغییرات آب ‌و هوایی از فصلی به فصل دیگر در این منطقه سریع‌‌ ‌‌صورت‌ می ‌گیرد. تیپ اقلیمی این استان با روش‌ های رایج دنیا، همچون روش‌ طبقه ‌بندی دو‌ مارتن‌، ایوانف‌ و ترنت وایت‌ نشان می ‌دهد که استان قزوین جزو مناطق‌ نمیه ‌خشک است؛ یعنی، 5 ماه از سال‌‌ (آذرماه تا اردیبهشت) دورۀ مرطوب و 7 ماه از سال دورۀ خشک (اردیبهشت تا آبان‌) در منطقه‌ حکمفرما است.

منطقه‌ «آمبروترمیک‌» نیز نشان می ‌دهد که حدود 120 روز از سال، دورۀ خشک‌ منطقه طول می ‌کشد و باید برای نباتاتی که در زمان رشد خود در این دوران احتیاج به رطوبت‌ و آبیاری دارند، شرایط‌ آبیاری را فراهم کرد.

پیشینه تاریخی استان قزوین

مطالعاتی که تا به حال از لحاظ باستان ‌شناسی در روستاهای دشت قزوین، مانند «سگزآباد»، «قدیم ‌آباد» و … صورت‌ گرفته، نشان می ‌دهد که قزوین‌ در‌ عصر حجر و مس از جمله کانون‌ های جمعیتی‌ بوده و از آسیای میانه تا آسیای نزدیک‌ گسترش داشته است. علاوه ‌بر این، قزوین‌ در هزارۀ دوم قبل از میلاد، محل سکونت‌ اقوامی بوده‌ است‌ که به ساختن ظروف سفالی‌ رنگی نقشدار می ‌پرداخته ‌اند.

وجه تسمیه قزوین معلوم نیست‌. این‌ قول‌ که قزوین در اصل «کشوین»، به معنی «مرز محفوظ» بوده است، ظاهرا اساسی ندارد.‌ ‌اما در مورد پیدایش و قدمت شهر قزوین‌ نظرات متفاوتی وجود دارد. عده ‌ای از مورخان‌‌ بنیان‌ بسیاری‌ از شهرهای قزوین را به‌ ساسانیان‌‌ نسبت‌ می ‌دهند و معتقدند، قزوین را شاپور اول ساسانی، به نام شادشاپور، برای‌ جلوگیری از تهاجمات دیلمیان که در کوه ‌های‌ شمالی دشت قزوین‌ سکونت‌ داشتند‌ و از دستورات حکومت مرکزی اطاعت‌ نمی ‌کردند، در محل‌ فعلی‌ شهر قزوین، به‌ کمک ده هزار سوار، دژ مستحکمی ساخت‌ و آن را محل تجمع سپاهیان قرار داد.

نباید تصور‌ کرد‌ که‌ قزوین در این عصر به ‌صورت‌ پادگانی ساده در مقابل تهاجمات‌ اقوام شمالی‌ عمل می ‌کرد. این منطقه برای حکومت‌ ساسانی که دارای ساختار نظامی بود (به ‌خاطر موقعیت استراتژیکی ‌اش که‌ از‌ دیرباز‌ به‌ عنوان‌ حافظ معبر از طبرستان به سواحل دریای خزر مطرح بود‌)، اهمیت‌ استراتژیکی داشت.

نقل و انتقالات گروه ‌های جنگاور در این‌ منطقه و استقرار پادگان بزرگی از نیروهای‌ نظامی، مستلزم‌ گرد‌ آمدن‌ انبوه پیشه‌ وران، فروشندگان، و صاحبان صنایع، حرف، خدمات، تولید کنندگان مواد کشاورزی و … بود که‌ در‌ خارج‌ از دژ و در محور شرقی – غربی‌ شکل گرفت و بیشتر در خدمت رفع نیازهای‌ دستجات‌ نظامی‌ و کاروان ‌ها‌ بود و نقشی در ساختار شهری نداشتند.

در دورۀ فتوحات اسلامی در سال‌ 24 ه.ق، براء‌ ابن‌ عازب، به دستور مغیره ابن شعبه، والی کوفه، مأمور فتح قزوین‌ شد. مردم‌ قزوین‌ برای‌ نپرداختن جزیه، اسلام‌ را پذیرفتند. ابن فقیه در این ‌باره می ‌نویسد : «براء پس از فتح‌ قزوین‌، پانصد تن از مسلمان، از جمله صلحه ابن خویلد اسدی، میسره عایدی و گروهی‌ از‌ قبیله‌ ابن تغلب را در میان ایشان گذشت و اراضی که صاحب‌ نداشت، به آنان تیول داد‌.»

نقشه استان قزوین

نقشه استان قزوین

پراکندگی قومی، دین و زبان مردم استان قزوین

به ‌طور کلی، مردم استان قزوین اکثرا پیرو دین‌ اسلام‌ و عموما شیعه مذهب هستند (9/ 99 درصد) و تنها یک درصد از آنان‌ پیرو‌ سایر‌ ادیان می ‌باشند.

زبان رسمی مردم این استان غالبا فارسی‌ «دری» است، اما تنوع زیادی را در‌ ‌‌بخش‌ های‌ مختلف این استان شاهد هستیم‌ که به عمده ‌ترین آنها اشاره می ‌کنیم :

  • ترک ‌زبانان

این‌ گروه‌، از‌ بازماندگان ترکان سلجوقی‌ هستند که از سال 483 هجری به بعد، برای‌ مقابله با حسن‌ صباح به قزوین آمدند. آنان در نقاط مرکزی و جلگه‌ ای دشت قزوین پراکنده‌ هستند‌ و امروزه حدود 9/68 درصد‌ از‌ مردم‌ استان را تشکیل می ‌دهند.

  • لر زبانان

لرهای قزوین که به نام «لرهای چگینی»، در زمان آقا‌ محمد خان قاجار از لرستان به این منطقه آمده‌ اند و در نواحی‌ کوهستانی شمال قزوین پراکنده گردیده ‌اند. در سال‌ های اخیر،2/7 درصد از جمعیت‌ استان را لرها تشکیل می‌ دهند.

گروه اجتماعی فارسی زبان ها که زبان این‌ گروه، فارسی دری‌ است‌ و 4/6 درصد از کل‌ جمعیت را به خود اختصاص داده ‌اند.

  • شاهسون ‌ها

حیات اجتماعی و تاریخی شاهسون‌ ها مربوط می ‌شود به دوران حکومت نادرشاه‌ افشار که برای حفظ تاج و تخت، گروهی را به‌ نام‌ شاهسون (یا دوستدار شاه) تربیت کرد و ابتدا در «دشت مغان»، و سپس در سراسر ایران پراکنده ساخت.

زبان شاهسون ‌های‌ بازمانده در قزوین، ترکی است (که با ترک ‌زبانان فرق دارد) و در‌ حالی‌ جنوب‌ شرقی‌ و مرکز قزوین پراکنده هستند‌ و بیشتر‌ پایبند‌ سنت‌ های گذشته‌ اند و دارای ییلاق و قشلاق‌ می ‌باشند.

  • تات ‌زبان ‌ها

این گروه اجتماعی در جنوب قزوین حوزۀ کاملا مشخصی را به وجود آورده اند. زبانی‌ که‌‌ این‌ گروه بدان تکلم می‌ کنند، به زبان «تاتی» معروف‌ است‌‌.

در این مطلب، قصد معرفی استان قزوین را داریم و به همین دلیل مقاله ای کامل و جامع در مورد این استان تدارک دیده ایم. مطالب مهمی که در این مقاله آمده است به صورت زیر می باشد :

  1. در ابتدای مقاله جغرافیای استان قزوین مورد بررسی قرار گرفته شده است.
  2. در ادامه تاریخچه این استان مورد بحث واقع شده.
  3. سپس به زبان و گویش، نژاد و مذهب این استان اشاره شده است.
  4. شهرستان های استان قزوین موضوع بعدی است که در این مقاله دیده می شود.
  5. جاذبه های گردشگری (جاذبه های جغرافیایی و جاذبه های تاریخی و فرهنگی) استان قزوین مورد بعدی است که معرفی شده است.
  6. همچنین آداب و رسوم مردم استان قزوین (موسیقی محلی، غذای محلی، آیین ها و جشن ها و لباس محلی) مورد بعدی در این مقاله می باشد.
  7. و در آخر به موضوع صنایع دستی استان قزوین پرداخته شده است.
2000 تومان – خرید
اشتراک گذاری مقاله
ایمیل شما آشکار نمی شود

نوشتن دیدگاه

تمام حقوق مادی , معنوی , مطالب و طرح قالب برای این سایت محفوظ است - طراحی شده توسط پارس تمز